Jinekolojik Kanserlerde Prognostik ve Prediktif Biyobelirteçler

Jinekolojik kanserlerde moleküler ve immünohistokimyasal biyobelirteçlerin kullanımı, tanı, prognostik değerlendirme ve tedavi planlamasında giderek daha önemli hâle gelmiştir. Patoloji Dernekleri Federasyonu Jinekopatoloji Çalışma Grubu tarafından hazırlanan bu derleme, jinekolojik malignitelerde kullanılan güncel prognostik ve prediktif biyobelirteçlere ilişkin pratik ve standardize bir yaklaşım sunmayı amaçlamaktadır. Derlemede HPV/p16, p53, mismatch repair proteinleri, östrojen ve progesteron reseptörleri, HER2/c-erbB2, PD-L1, folat reseptör alfa, POLE mutasyonları, BRCA değişiklikleri ve homolog rekombinasyon yetmezliği gibi güncel biyobelirteçler ele alınmıştır. Her biyobelirteç için uygun örnek seçimi, kullanılan immünohistokimyasal ve moleküler yöntemler, değerlendirme kriterleri, raporlama standartları ve sık karşılaşılan yorumlama güçlükleri ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Ayrıca uygun doku tespiti, örnekleme ve preanalitik değişkenlerin test sonuçları üzerindeki etkileri vurgulanmıştır. Bunun yanında subklonal boyanma paternleri, heterojen ekspresyon, teknik artefaktlar ve immünohistokimyasal-moleküler uyumsuzluklar gibi tanısal tuzaklara dikkat çekilmiş; biyobelirteç temelli hedefe yönelik tedavi yaklaşımlarına da yer verilmiştir. Sonuç olarak bu derleme jinekopatoloji pratiğinde prognostik ve prediktif biyobelirteçler açısından doğru, anlaşılabilir ve gereksinimleri karşılayan bir patoloji raporu oluşturmak için bir yol haritası hazırlamayı amaçlamaktadır.

The use of molecular and immunohistochemical biomarkers in gynecologic cancers has become increasingly important for diagnosis, prognostic assessment, and therapeutic decision-making. This review, prepared by the Gynecologic Pathology Working Group of the Federation of Pathology Societies of Türkiye, aims to provide a practical and standardized approach to current prognostic and predictive biomarkers used in gynecologic malignancies. The review summarizes major biomarkers including HPV/p16, p53, mismatch repair proteins, estrogen and progesterone receptors, HER2/c- erbB2, PD-L1, folate receptor alpha, POLE mutations, BRCA alterations, and homologous recombination deficiency. For each biomarker, recommended specimen selection, immunohistochemical and molecular testing methods, interpretation criteria, reporting standards, and common diagnostic pitfalls are discussed in detail. In addition, the impact of tissue fixation, sampling, and other preanalytical variables on test reliability is emphasized. Furthermore, diagnostic challenges such as subclonal staining patterns, heterogeneous expression, technical artifacts, and discordance between immunohistochemical and molecular findings are highlighted, together with current biomarker-driven targeted therapeutic approaches. In conclusion, this review aims to provide a practical roadmap for generating accurate, comprehensible, and clinically relevant pathology reports regarding prognostic and predictive biomarkers in gynecopathology practice.