Güncel Patoloji Dergisi — The Journal of Current Pathology
e-ISSN: 2587-1072
Geri

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomlarında PD-L1 Skorlamasında Patolog ve Yapay Zekâ Uyumu: Tek Merkezli Validasyon Çalışması

Makale

Cilt 10, Sayı 2

Eylül 2026 · Sayfalar 96-103

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomlarında PD-L1 Skorlamasında Patolog ve Yapay Zekâ Uyumu: Tek Merkezli Validasyon Çalışması

Pathologist–Artificial Intelligence Concordance in PD-L1 Scoring in Non-Small Cell Lung Carcinoma: A Single-Center Validation Study

Berk MADEN1, Demir Kürşat YILDIZ2, Burçin ERGÜL3, Numan BULUT4, Özge BOZKURT5, Serenay DEMİRCİ6, Arzu AKÇAY7, Ömer ARAZ8, Yakup HİLAL9, Salim Başol TEKİN10

1 Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı, Erzurum, Türkiye
2 Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı, Van, Türkiye
3 Bursa Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Laboratuvarı, Bursa, Türkiye
4 Erzurum Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Laboratuvarı, Erzurum, Türkiye
5 Ankara Atatürk Sanatoryumu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Patoloji Laboratuvarı, Ankara, Türkiye
6 Iğdır Dr. Nevruz Erez Devlet Hastanesi Tıbbi Patoloji Laboratuvarı, Iğdır, Türkiye
7 Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
8 Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Erzurum, Türkiye
9 Kars Harakani Devlet Hastanesi Patoloji Laboratuvarı, Kars, Türkiye
10 Acıbadem Bursa Hastanesi Onkoloji Kliniği, Bursa, Türkiye

DOI: 10.5146/jcpath.2026.728

Anahtar Kelimeler: Küçük hücreli dışı akciğer karsinomu Programlanmış hücre ölümü ligandı 1 İmmünohistokimya Gözlemci değişkenliği Yapay zekâ
Anahtar Kelimeler: Carcinoma Non-small-cell lung Programmed cell death 1 ligand 1 protein Immunohistochemistry Observer variation Artificial intelligence

Amaç: Programlanmış ölüm ligandı 1 (PD-L1) tümör proporsiyon skorunun (TPS) klinik eşiklere göre sınıflandırılması değerlendiriciye bağlı değişkenlik gösterebilir. Bu çalışmada, küçük hücreli dışı akciğer karsinomlarında patologun ilk değerlendirmesi (KY-1) ile Gemini 3.1 Pro yapay zekâ (YZ) modeli arasındaki uyum ve uyumsuz olgulardaki kör ikinci patolog değerlendirmesi (KY-2) incelendi.

Gereç ve Yöntemler: Tek merkezli retrospektif validasyon çalışmasına 25 arşiv olgusu alındı. Dört mikrometre kalınlığındaki formalinle fikse parafine gömülü kesitler, CAL10 klonu ve ultraView Universal DAB sistemiyle BenchMark ULTRA cihazında boyandı. Olgu başına tüm tümörlü alanları kapsayan, toplam en az 100 canlı tümör hücresi içeren en az 10 Full HD görüntü 20× objektifle kaydedildi. Her Türkçe istem bir kez çalıştırıldı ve tek YZ çıktısı kullanıldı. TPS <%1, %1–49 ve ≥%50 olarak sınıflandırıldı. KY-1–YZ uyumu kappa ve kesin McNemar testleriyle, KY-2 alt kümesi keşifsel olarak değerlendirildi.

Bulgular: KY-1 dağılımı 15 negatif, 6 düşük ve 4 yüksek pozitif; YZ dağılımı 14, 5 ve 6 idi. Tam uyum 16/25 (%64,0), Cohen kappa 0,377 ve karesel ağırlıklı kappa 0,531 bulundu. YZ beş olguda daha yüksek, dört olguda daha düşük kategori verdi. %1 ve %50 eşiklerinde marjinal fark yoktu (p=1,000; p=0,625). KY-2 bulunan sekiz uyumsuz olgunun yedisinde KY-2, KY-1 ile aynı kategorideydi (kappa 0,784); KY-2–YZ kappa -0,366 idi.

Sonuç: KY-1 ile YZ arasında sınırlı-orta düzeyde uyum vardı ve klinik eşiklerde sistematik yön farkı gösterilemedi. KY-2, seçilmiş uyumsuz olguların çoğunda KY-1 sonucunu yineledi. Bağımsız çok okuyuculu konsensüs standardı bulunmadığından YZ doğruluğu hakkında kesin çıkarım yapılamaz; klinik kullanım öncesinde yerel validasyon, standartlaştırılmış görüntüleme ve istem protokolü ile kör uzlaşı değerlendirmesi gereklidir.